ساختمان خاک

1-کلوئیدهای معدنی و مقاومت خاکدانه ای

کیفیت و مقدار کلوئیدهای رسی و هیدروکسیدی، مخصوصاً در خاکهای معدنی فقیر از هوموس ، در ایجاد خاکدانه های ریز و درشت مقاوم، شدیداً اثر دارد .

در این زمینه و در ارتباط با اشباع کاتیونی و نوع کاتیونهای جذب شده در سطوح کلوئیدها و بالاخره پتانسیل الکتریکی موجود در کل خاک ، خاکدانه های متفاوتی به وجود می آیند.

چنانکه در جدول نیز گویاست، در شرایط طبیعی خاکها ، یونهای کلسیم، قدرت خاکدانه سازی زیادی به کلوئیدها تفویض می کنند. در صورتی که خاکهای اشباع از سدیم از نظر خاکدانه سازی ضعیف ترین حالت را داشته و در تناوب خشکی و خیسی ، یون سدیم، ساختمان خاک را بیشتر به پراکنده شدن خاکدانه ها و اجزاء خاکی سوق می دهند.

2- کلوئیدهای آلی و مقاومت خاکدانه ای

ضمن فرایند تجزیه مواد آلی تا مرحله تشکیل هوموس ، ترکیبات حد واسط بیشماری در خاک تولید می شوند که از آنها ، پلی ساکاریدها و پولی اورونیدها با خصوصیات چسبندگی شدید و قابلیت فعل و انفعال زیاد در جوار هوموس ، با اجزاء معدنی خاک ترکیب تجمعی یافته و خاکدانه های مقاومی تولید می کنند . در این رابطه مقدار و کیفیت مواد فی ما بین و اسیدهای هومیکی تشکیل شده ، در مقاومت خاکدانه ها اثر دارند.

ترکیبات آلی با نسبت c/N کوچکتر از 18 در فرایند انعقاد و بالاخره استحکام خاکدانه ها، موثرتر از ترکیبات با نسبت درشت تر از 20 می باشند.

در مجموع وقتی مقدار مواد آلی کل خاک در محدوده های 6 در صد بوده و هوموس تازه تشکیل شده به مقدار کافی وجود داشته باشد، بهترین نوع خاکدانه سازی در محیط انتظار می رود . از این جهت با بودن مواد آلی کافی، وجود فعالیت میکروبی مناسب هوازی و نیمه هوازی در محیط برای تشکیل دائمی ترکیبات تازه حدواسط، غیر قابل اجتناب است. در مواردی که ترکیبات کودی آلی مختلف مصنوعا به خاکها افزوده می شود نیز بهبود وضع خاکدانه سازی در کنار سایر مقاصد اصلاحی خاک اهمیت بیشتری می یابد بنابراین انتخاب و تهیه کودهای آلی باید با دقت و بادر نظر گرفتن خواص باارزش آنها صورت گیرد.

3- عملیات زراعی و مقاومت خاکدانه ای